Natuurgebieden en werkgebied


Natuurgebieden rond Culemborg

Op de kaart hieronder zijn de belangrijkste natuurgebieden donker gekleurd.
Klik erop en je krijgt een korte beschrijving van het gebied.


Werkgebied van de nwvc-werkgroepen

De grenzen van het gebied waarbinnen de NVWC gegevens bijhoudt, zijn niet eenduidig. De verschillende werkgroepen hanteren verschillende grenzen. Op de kaart hieronder is te zien welke grenzen de verschillende werkgroepen van de NVWC hanteren (klik hiervoor op de ikoontjes links). Daarnaast doen NVWC-leden soms mee aan landelijke onderzoeken waarvoor buiten 'onze' grenzen wordt gewerkt, zoals bijvoorbeeld nationaal georganiseerde broedvogelinventarisaties.

Complete werkgebied Werkgebied vogelwerkgroep Werkgebied Plantenwerkgroep Werkgebied Insecten- en Zoogdierenwerkgroep Steenwaard Buitenwaard Moersbergse Waard Bosscherwaarden Baarsem- en Goilberdingerwaard Ronde Haven Lazaruswaard De Redichemse Waard Beusichemse Waard Rijswijsche Waard De Plantage De Bol en het Rondeel Zump Zandput Rietveldseweg Beesdse Lage Veld Voormalig OVB-terrein Vretstrooi De Regulieren De Molenkampen Landgoed Mariënwaard Tichelterrein Buren

1. Steenwaard

Steenwaard kort na het afronden van het natuurontwikkelingsproject. Foto: Kars Veling

Uiterwaardengebied langs de Lek in gemeente Houten. In de Steenwaard is in de jaren 1999 en 2000 een natuurontwikkelingsproject uitgevoerd. Enkele oude strangen zijn weer uitgegraven. In totaal is daarvoor zo'n 600.000 kubieke meter grond verzet. Al tijdens de werkzaamheden trok het gebied veel vogels aan, waaronder bijzondere soorten als roodstuitzwaluw en terekruiter. Inmiddels worden er wat minder bijzonderheden gezien, maar nog steeds is de Steenwaard goed voor grote aantallen ganzen, eenden en andere watervogels. Sinds kort wordt de Steenwaard begraasd door Schotse Hooglanders. De Steenwaard is te overzien vanaf de Veerweg en de Noorderlekdijk. Aan de westkant van het spoor is een uitzichtpunt, dat te bereiken is door vanaf de post over het weggetje onder de spoorbrug door te lopen en dan rechtaf langs de spoorbug te lopen. Door het gebied loopt een wandelroute die een gedeelte van het jaar afgesloten is.

top

kaart

2. Buitenwaard

Uiterwaardengebied langs de Lek in de gemeenten Houten en Wijk bij Duurstede. Het uiterwaardengebied is grotendeels in gebruik voor agrarische doeleinden. In de waard is een met bomen omzoomde plas gelegen. In de weilanden in de waard zijn met name in het winterhalfjaar groepen ganzen aanwezig. Ook zijn hier vaak grote groepen wulpen te zien. De Buitenwaard is niet toegankelijk maar kan worden overzien vanaf de Noorder Lekdijk.

top

kaart

3. Moersbergse Waard

De Moersbergse Waard is gelegen aan de noordzijde van de Lek bij de pont Beusichem in de gemeente Wijk bij Duurstede. Het is bij de NVWC bekender onder de naam 'Plasjes pont Beusichem'. Halverwege de jaren '90 is hier een natuurontwikkelingsproject uitgevoerd. In de plasjes zijn diverse eendensoorten te zien en steltlopers als watersnip en lepelaar. Het gebied is het beste te zien vanaf de Lekdijk.

top

kaart

4. Bosscherwaarden

De Bosscherwaarden zijn gelegen aan de noordzijde van de Lek bij Wijk bij Duurstede, aan de westkant van het Amsterdam-Rijnkanaal. Het gebied is in gebruik voor agrarische doeleinden en er is een voormalige steenfabriek. In het gebied zijn divese plassen aanwezig. In de wintermaanden zijn in dit gebied regelmatig groepen van enkele duizenden ganzen aanwezig, voornamelijk kolganzen, grauwe ganzen en brandganzen. Ook zijn hier nog regelmatig patrijzen te zien. De Bosscherwaarden zijn niet toegankelijk. Vanaf de hoek die de dijk maakt vanaf de Prinses Irenesluizen naar het westen, is het gebied eneigszins te overzien.

top

kaart

5. Goilberdingerwaard en Baarsemwaard

Baarsemwaard vanaf uitkijkpunt. Foto: Jan Dirk Buizer

De Goilberdinger- en Baarsemwaard zijn gelegen langs de Lek in de gemeente Culemborg, tussen Fort Everdingen en de spoorbrug Culemborg. Fort Werk aan 't Spoel vormt de scheiding tussen de Goilberdingerwaard en de oostelijker gelegen Baarsemwaard. Ongeveer gelijktijdig met de Steenwaard is in beide waarden een natuurontwikkelingsproject uitgevoerd. Een aantal oude strangen is opnieuw uitgegraven waarbij in de Goilberdingerwaard is getracht om de cultuurhistorie van Fort Everdingen en de Nieuwe Hollandse Waterlinie tot uiting te brengen. In korte tijd is er een natuurgebied ontstaan, waarvan de kwaliteit echter onder druk staat door de hoge recreatiedruk en met name de vele loslopende honden. Toch is er in het gebied veel te zien aan bijzondere vogels en planten. In het voorjaar zijn grote hoeveelheden rugstreeppadden te horen. Het gebied wordt begraasd met Gallowayrunderen. Het gebied is vrij toegankelijk en er lopen verschillende paden. In het voorjaar is een gedeelte afgesloten in verband met broedende vogels.

top

kaart

6. Ronde Haven

Ronde Haven. Foto: Kars Veling

De Ronde Haven is ooit de haven van Culemborg geweest. Het is een waterplas met een oude strang, de 'Kleine Lek', enkele weilanden en wilgenbos. Het gebied staat in contact met de Baarsemwaard zodat ook de Ronde Haven regelmatig wordt aangedaan door de Gallowayrunderen. Het gebied is vrij toegankelijk.

top

kaart

7. Lazaruswaard

De Lazaruswaard is gelegen langs de Beusichemse Dijk ten noordwesten van Culemborg. Het gebied bestaat uit weilanden met een aantal moerassige gedeelten en een strang. In de drassige gedeelten zijn in het voorjaar regelmatig vogels te zien als tureluur, zomertaling en kleine zilverreiger. Ook de waterral komt er voor. Het gebied is niet toegankelijk, maar is goed te overzien vanaf de dijk.

top

kaart

8. Redichemse Waard

Redichemse Waard vanaf Lekdijk. Foto: Jan Dirk Buizer Trektelpost. Foto: Kars Veling

De Redichemse Waard is gelegen langs de Lek aan de Beusichemse Dijk en is het noordelijkste gedeelte van de gemeente Culemborg. In het gebied is een zeer diepe grote zandwinplas aanwezig, die in contact staat met de Lek. Verder bestaat het gebied uit weilanden, boomgaarden en wilgenbos. Aan de oostkant is een oude zomerdijk met een doorlaat. Daar is ook de trektelpost gelegen, waar de NVWC in het najaar elke zaterdag trekkende vogels telt. Op de zandwinplas zijn grote aantallen eenden, meerkoeten en futen aanwezig. Ook zijn er meestal wel enkele dodaarzen te zien. Verder is het een goed gebied voor steen- en ransuil. Het gebied is officieel niet toegankelijk, maar wordt veel bezocht.

top

kaart

9. Beusichemse Waard

Beusichemse Waard bij Weidsteeg. Foto: Kars Veling

De Beusichemse Waard is een omvangrijk waard tussen de Lek en de Beusichemse Dijk, die loopt vanaf de ingang naar de trektelpost tot bijna bij Ravenswaaij in het oosten. In het westelijke gedeelte is een ooibosje aanwezig met wilgen en polulieren, waarin een reigerkolonie is gevestigd. Vanaf even oostelijk van de Weidsteeg tot voorbij de Veerweg Beusichem is de afgelopen jaren een natuurontwikkelingsproject uitgevoerd. Beusichemse Waard bij Weidsteeg. Foto: Kars VelingSindsdien zijn er veel bijzondere vogels te zien, met name tegenover de 'Oude Kerswerf'. Op de zandplaten daar hebben dieverse kluten en visdieven gebroed. Wanneer het gebied zich verder ontwikkelt, zal dit waarschijnlijk weer minder worden. Het oostelijke gedeelte van het gebied, waar de boerderijen Den Oven De Duinen zijn gelegen, bestaat uit grootschalig landbouwgebied. Hier zijn regelmatig patrijzen te zien. Het gebied is niet toegankelijk. Het is te overzien vanaf de Beusichemse Dijk en de Veerweg Beusichem.

top

kaart

10. Rijswijksche Waard

Uiterwaardengebied langs de Lek ter hoogte van Ravenswaaij. Het gebied is landschappelijk interessant vanwege het geaccidenteerde karakter. Het is grotendeels agrarisch in gebuik. In het winterhalfjaar zijn er meestal groepen ganzen aanwezig. Bijna elke winter overwinteren hier ook een of twee Slechtvalken. Het gebied is niet toegankelijk en te overzien vanaf de Lekbandijk.

top

kaart

11. De Plantage

Negentiende-eeuws park van de landschapsarchitekt Zocher, gelegen in Culemborg. Het park is aangelegd in Engelse Landschapsstijl. In het park is een hertenkamp aanwezig en zijn volieres met papegaaien en diverse oude hoenderrassen te zien. Vanwege de oude bomen (met name eiken) met holten die in het park aanwezig zijn, is het een belangrijk gebied voor boombewonende vogels en vleermuizen. In het park broeden onder andere grote bonte specht en boomklever. Verder zijn nagenoeg alle vleermuissoorten die in de omgeving voorkomen in het park te zien. Er is een kolonie watervleermuizen aanwezig en ook rosse vleermuizen maken regelmatig gebruik van de holle bomen. Het park is vrij toegankelijk. Tussen het park en de stad zijn de 'Volenkampen' gelegen, voormalige stadsweilanden, die bijna nergens anders in Nederland bewaard zijn gebleven.

top

kaart

12. De Bol en het Rondeel

De Bol is een klein landgoed langs de Beusichemse Dijk, ter hoogte van de Redichemse Waard. Tegen het landgoed aan ligt Het Rondeel, een oud wandelgebied uit de 17e eeuw. Het bestaat uit een vierkant stelsel van lanen (carré), met kruislanen ertussen en in het midden een rondje van bomen (rondeel) in het midden. Langs de lanen staan met name populieren en essen en op de kruispunten en in het rondeel staan kastanjes. Het gebied is nog steeds toegankelijk als wandelgebied.

top

kaart

13. De Zump

Waterbeestjes vangen in de Zump. Foto: Kars Veling

Zompig terrein waar de gemeente Culemborg begin jaren '90 een parkje heeft aangelegd. In het park zijn diverse elementen van het Rivierengebied te zien, zoals weilanden, grienden, populierenbos, knotwilgen en essenhakhout. Ook is in het gebied een ijsbaant aanwezig. Het gebied is vrij toegankelijk.

top

kaart

14. Zandput Rietveldseweg

Voormalige zandput gelegen langs de Rietveldseweg in de gemeente Culemborg. De zandput bestaat uit een grote waterplas, omringd door populieren- en wilgenbos. De zandput is toegankelijk vanaf de Rietveldseweg.

top

kaart

15. Beesdse Lage veld

Graslanden, bossen, grienden en een oude eendenkooi van Staatsbosbeheer, die in het midden van de jaren '90 zijn verkregen na een ruilverkaveling. In de grienden broeden vogels als sprinkhaanzanger en blauwborst. De in het open polderland gelegen terreinen zijn te overzien vanaf de Bustereg, de Oude Beesdseweg en de Lange Avontuurseweg. De Holderweg die door het gebied loopt is toegankelijk voor voetgangers.

top

kaart

16. Voormalig OVB-proefbedrijf

OVB-terrein nog in gebruik. Foto Kars Veling

Voormalige visvijvers van de Organisatie voor de Verbetering van de Binnenvisserij, gelegen tussen de Busterweg en de Kooiweg Oost in de gemeente Geldermalsen. In en rond de visvijvers waren grote aantallen vogels aanwezig, waaronder de roerdomp. Inmiddels is het bedrijf opgeheven en is de grond verkocht aan de eigenaar van Landgoed Mariënwaard. Nog niet duidelijk is wat er met het terrein gaat gebeuren. De vijvers staan op het moment droog. Het gebied is niet toegankelijk.

top

kaart

17. De Vretstrooi

Griendencomplex, gelegen langs de Zeedijk in de gemeente Culemborg. De afgelopen jaren is er in de Vretstrooi een anti-verdrogingsproject uitgevoerd door het Waterschap Rivierenland. In het gebied kan overtollig water opgeslagen worden, om bij een tekort minder snel gebiedsvreemd water te hoeven inlaten. Bij de Vretstrooi is een informatiepaneel aangebracht. Er is een wandeling rond het gebied uitgezet. De wandeling sluit aan op het wandelpad over de Rommersteeg, tussen de Oude Beesdse Weg en de Lange Avontuurse Weg.

top

kaart

18. De Regulieren

Poel in de Regulieren. Foto: Kars Veling

Komgrondenreservaat van het Gelders Landschap gelegen tussen de Zeedijk, de Hennisdijk, de Zwarte Kade en de Bisschopsgraaf in de gemeente Geldermalsen. Het gebied is gevormd tussen 1974 en 1983 in het kader van een ruilverkaveling, temidden van intensief gebruikte landbouwgronden. het bestaat voor tweederde uit bloemrijke hooi- en weilanden en voor het overige uit populierenbos, grienden en moeras. Regulieren. Foto: Kars Veling In het gebied liggen twee eendenkooien. Het gebied is een van de beste vlindergebieden in de omgeving, met in het voorjaar veel bruine zandoogjes. Ook zijn hier nog oranjetippen te vinden. Verder zijn er in het gebied goed reeën te zien. Wanneer het gebied in het voorjaar nog erg nat is, zijn er veel vogels te zien als grutto, zomertaling, watersnip en dergelijke. Het is een van de beste gebieden om wielewalen te zien. Het gebied is vrij toegankelijk over een aantal wandelpaden. Langs de Rijksstraatweg is een kleine parkeerplaats met in informatiebord.

top

kaart

19. De Molenkampen

Zandwinput langs de Beusichemse Broeksteeg in de gemeente Buren. In de put wordt nog steeds zand gewonnen. In de grote hopen zand die er liggen is 's zomers een grote kolonie oeverzwaluwen aanwezig. Verder worden er in het gebied regelmatig waarnemingen gedaan van bijzondere vogels. Ondermeer heeft er in het afgelopen jaar een paartje ijsvogels in het gebied gebroed. Het gebied is niet toegankelijk.

top

kaart

20. Landgoed Mariënwaard

Oude heerlijkheid tussen de Linge, de Oude Waag, de Zeedijk en de Bisschopsgraaf in de gemeente Geldermalsen. Het is een waardevol stuk oud rivierenlandschap met en fraaie afwisseling van akkers, weilanden, grienden, bossen en lanen. Het heeft een rijke plantengroei. Er zijn kenmerkende overgangen van de ietwat zandige stroomruggen bij de rivier naar de komgronden verder van het water af, waar de rivier fijn slib heeft afgezet. In het noorden van het goed is een eendenkooi aanwezig, met een kolonie blauwe reigers. Ook broedt hier Havik. Door het gebied lopen diverse wandelpaden. Dichtbij het landhuis is een landgoedwinkel aanwezig.

top

kaart

21. Tichelterrein Buren

Divverse percelen met graslanden, meidoornhagen en kleiputten, gelegen ten zuidoosten van Buren langs de Hennisdijk. De terreinen liggen op een oude rivieroeverwal, die gedeeltelijk is afgegraven ten behoeve van de baksteenindustrie. Het gebied is bekend om zijn bijzondere plantengroei, met onder andere grote keverorchis en moeraswespenorchis. Door het gebied lopen diverse wandelpaden. Een van de kleiputten is ingericht als zwemvijver.

top

kaart