U bent hier

Redding van oude kleiputten langs de Diefdijk

De NVWC heeft de afgelopen decennia vastgesteld dat een lange natte strook met rietmoeras en moerasbos parallel aan de Diefdijk geleidelijk aan werd gekapt en dichtgeschoven met grond, puin en maaisel en vervolgens omgevormd tot grasland. De strook van ca. acht meter breed over een groot deel van de Gelderse kant van de noordelijke Diefdijk is de afgelopen eeuwen ontstaan door kleiwinning om de dijk op te hogen. De afgegraven zone is al op kaarten van halverwege 19e eeuw zichtbaar. Door verlanding had zich hier waardevolle natte natuur ontwikkeld en daarmee een mooie natuurlijke aankleding van de Diefdijk. Een deel van de strook was oorspronkelijk in gebruik als elzenhakhout op rabatten, maar was verwaarloosd. De begroeide stroken waren altijd al interessant voor vogels, zoals bosrietzanger, tuinfluiter, zwartkop, matkop en fitis. Uit de nabije omgeving kwamen ook meldingen van de kamsalamander.
Door de geleidelijkheid van de aantasting viel het verdwijnen van de begroeiing niet zo op, maar de laatste tijd ging dat nog eens in een versneld tempo met graafmachines. Van de oorspronkelijke moerasstrook is nu nog maar ca 40% over, terwijl in de jaren negentig de kleigaten zich nog uitstrekten van de Prijsseweg tot ver richting de Stokvisweg. Meer in de buurt van de A2 liggen nog restanten met open water.
De nieuwe eigenaar was niet bekend met de restricties die hier voor natuur en landschap gelden en wilde het perceel volledig omvormen tot grasland. De NVWC heeft de voortdurende aantasting herhaaldelijk gemeld bij de gemeente. In plaats van strenge handhaving en een aanzegging om de strook weer te herstellen, is uiteindelijk gekozen voor een compromis, waarbij het nog resterende natuurgebied verbeterd en beter beheerd zou worden.
Hoewel de vernietiging van de moerasstrook naar onze mening inging tegen ruimtelijke ordening-regels voor het Gelderse Natuurnetwerk en de Hollandse Waterlinie, de wettelijke bescherming van houtopstanden en het bestemmingsplan, zijn we als NVWC hier mee akkoord gegaan. Volgens de afspraak worden delen van het rietmoeras in een gevarieerd patroon periodiek uitgebaggerd, zodat er weer deels open water ontstaat en de verlanding weer kan plaatsvinden. Daarmee hopen we ook betere omstandigheden te creëren voor amfibieën, libellen, moeras- en rietvogels enzovoort. Het elzenhakhout wordt, mogelijk met hulp van de knotploeg van de NVWC, weer afgezet en de lage delen tussen de rabatten (verhoogde richels) worden weer uitgegraven. Een al aangetast deel wordt verder geëgaliseerd en in grasland omgezet. Op die plek worden vervolgens knotessen geplant. Inmiddels is het bagger- en grondwerk al uitgevoerd, nog net voor het broedseizoen. Samen met het agrarisch collectief wordt gekeken of het terrein in het agrarisch natuurbeheerplan meegenomen kan worden en het beheer daarmee gesubsidieerd kan worden.

We hopen dat door de gemaakte afspraken tussen de welwillende eigenaar Den Hartog, de gemeente en de NVWC gezorgd is voor een duurzame instandhouding van de cultuurhistorische waarde en de landschappelijke aankleding van de Diefdijk en betere kansen voor natte natuur en biodiversiteit. Bovendien kan de Diefdijk-Noord hierdoor beter als ecologische verbinding functioneren.
Uiteindelijk is door deze reddingsactie een mooi en waardevol stuk landschap voor Culemborg bewaard gebleven. We hopen dat in de toekomst dergelijke landschapselementen beter in beeld komen bij de gemeente (o.a. In de omgevingsvisie), zodat de bescherming ervan beter gewaarborgd is.

Tags: