U bent hier

Redding van oude kleiputten langs de Diefdijk

Redding oude kleiputten Diefdijk. Overgenomen uit de Culemborgse Courant (tevens gepubliceerd in de Hak-al, zie hier) door Berry Lucas Na jaren van zichtbare aantasting van de natuurstrook aan de Culemborgse kant van de Diefdijk, heeft de Natuur- en Vogelwacht Culemborg (NVWC) met succes aan de bel getrokken om deze cultuurhistorisch waardevolle en natuurrijke landschapselementen te behouden. Hoewel er in het verleden en recent nog veel van deze groene zone verloren is gegaan, zijn er nu goede afspraken gemaakt tussen de eigenaar, de gemeente en de NVWC om de restanten ervan duurzaam te beheren. De NVWC heeft de afgelopen decennia vastgesteld dat een strook met rietmoeras en moerasbos parallel aan de Diefdijk geleidelijk aan werd gekapt en dichtgeschoven met grond, puin en maaisel en vervolgens omgevormd tot grasland. De strook van circa tien meter breed over een groot deel van de Gelderse kant van de noordelijke Diefdijk is de afgelopen eeuwen waarschijnlijk ontstaan door kleiwinning om de dijk op te hogen. De afgegraven zone is al op kaarten van halverwege de19e eeuw zichtbaar. Door verlanding had zich hier waardevolle natte natuur ontwikkeld en daarmee een mooie natuurlijke aankleding van de Diefdijk. Een deel van de strook was oorspronkelijk in gebruik als elzenhakhout op rabatten (verhoogde richels), maar is verwaarloosd. De begroeide stroken waren altijd al interessant voor zangvogels, zoals bosrietzanger, zwartkop en fitis en ongetwijfeld ook andere soorten vogels en overige fauna. GRAAFMACHINES Door de geleidelijkheid van de aantasting viel het verdwijnen van de begroeiing niet zo op, maar de laatste tijd ging dat nog eens in een versneld tempo met graafmachines. Van de oorspronkelijke moerasstrook is nu nog maar een paar honderd meter (ca. 30%) over, terwijl in de jaren negentig de kleigaten zich nog uitstrekten van de Prijsseweg tot ver richting de Stokvisweg. Meer in de buurt van de A2 liggen nog restanten met open water. De nieuwe eigenaar was niet bekend met de restricties die hier voor natuur en landschap gelden en wilde het perceel volledig omvormen tot grasland. De NVWC heeft de voortdurende aantasting herhaaldelijk gemeld bij de gemeente. In plaats van strenge handhaving en een aanzegging om de strook weer te herstellen, is uiteindelijk gekozen voor een compromis, waarbij het nog resterende natuurgebied verbeterd en beter beheerd zou worden. Hoewel de vernietiging van de moerasstrook volgens de NVWC inging tegen ruimtelijke-ordeningregels voor het Gelderse Natuurnetwerk/Groene Ontwikkelzone en de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de wettelijke bescherming van houtopstanden en het bestemmingsplan, is de NVWC hier toch mee akkoord gegaan. PERIODIEK UITGEBAGGERD Volgens de afspraak zouden delen van het rietmoeras in een gevarieerd patroon periodiek uitgebaggerd worden, zodat er weer deels open water ontstaat en de verlanding weer kan plaatsvinden. Daarmee hoopt men ook betere omstandigheden te creëren voor amfibieën, libellen, moeras- en rietvogels enzovoort. Het elzenhakhout wordt, mogelijk met hulp van de knotploeg van de NVWC, weer afgezet en de lage delen tussen de rabatten worden weer uitgegraven. Een al aangetast deel zou verder geëgaliseerd worden en in grasland omgezet. Op die plek worden vervolgens knotessen langs de rand geplant. Inmiddels is het bagger- en grondwerk al uitgevoerd, nog net voor het broedseizoen. Nu al ziet het er veelbelovend uit, volgens de NVWC. Samen met het agrarisch collectief wordt gekeken of het terrein in het agrarisch natuurbeheerplan kan worden meegenomen en het beheer daarmee gesubsidieerd kan worden. ECOLOGISCHE VERBINDING ,,We hopen dat door de gemaakte afspraken tussen de welwillende eigenaar, de gemeente en de NVWC gezorgd is voor een duurzame instandhouding van de cultuurhistorische waarde en de landschappelijke aankleding van de Diefdijk en betere kansen voor (natte) natuur en biodiversiteit", aldus het NVWC-bestuur. ,,Bovendien kan de Diefdijk-Noord hierdoor beter als ecologische verbinding functioneren, vooral als de hele strook langs de dijk onder agrarisch natuurbeheer zou kunnen vallen." Uiteindelijk is door deze actie een mooi en waardevol stukje landschap voor Culemborg bewaard gebleven. Landschap dat een deel van de geschiedenis van de stad en de regio vertelt. De NVWC zegt te hopen dat in de toekomst dergelijke landschapselementen beter in beeld komen bij de gemeente en vastgelegd worden in de toekomstige omgevingsvisie, zodat de bescherming ervan beter gewaarborgd is. ,,Hoe klein de overblijvende stukjes moeras en hakhoutbos ook zijn, in het steeds verder vervlakkende agrarische gebied leveren ze een grote bijdrage aan behoud van biodiversiteit."

Tags: